16 Şubat 2014 Pazar

"Aynasız"

Her pazar Onur'la yaptığımız yürüyüşler var, üç dört saat hiç durmadan tüm Bornova çevresini geziyoruz, kedi, köpek, ördek, ne görsek seviyoruz. Bu pazar bir polis aracını gördüğümüzde yine "Aynasızlar!" esprisini yaptığımızda bu argo sözcüğün kökenini tartışmaya başladık. Benim teorime göre "Karakolda ayna var" sözlerinden geliyordu, Onur'a göre "dev aynası"ndan. Benim teorim, karakolda ayna olduğu için ve devriye gezen polisler de karakolda olmadıkları için onlara aynasız denildiğiydi (ve bence mükemmel bir teoriydi ahaha) ama Onur'a göre de polisler kendilerine toz kondurmadıkları ve kendilerini dev aynasında gördükleri için, normal aynaları olmadığı anlamında onlara aynasız deniyordu (bence çok boktan teori eheh :')) Sonradan şarkının, aynasız sözcüğünden daha sonra ortaya çıkmış olabileceğini düşündüğümüzde benim teorim de kendiliğinden çürüdü. İngilizceden dilimize geçen bir argo olmadığından da emindik (zira "mirrorless" ne yahu) ama bir türlü çıkaramadık işin aslını.

Eve döndüğümde çok kısa bir araştırma yaptım, sözcüğün ilk kullanımı hakkında net bir bilgi bulamadım ama Ahmet Rasim, Şehir Mektupları'nda 1899 yılında kullanmış, benim teorimdeki şarkıyla aynı isimdeki film 1966 yılında çekilmiş, şarkı filmle birlikte mi çıkmış yoksa film mi şarkıdan sonra çekilmiş bir bilgim olmasa da sanırım sözcük, şarkıdan daha önce türemiş.

İnternet teorileri şu şekilde, eski polis arabalarının sağ aynası olmadığı için polislere aynasız dendiği, sözcüğün buradan çıktığı teorisi ilk seçenek.

Diğer seçeneğimiz, eskiden kimi polis memurlarına bıyık bırakmak serbestken sivil polislere ve devriye gezenlere serbest değilmiş, bu yüzden devriye memurlarına aynasız denirmiş, şöyle ki bıyıklarını tarayıp düzeltmek için çoğu erkeğin yanında ayna taşıması o dönemin yaygın bir adetiymiş fakat bu polisler bıyık bırakmadıkları için ayna da taşımazlarmış.

Bir başka teoriye göre eski polis üniformalarının ayna gibi parlak metalden yapılma birer arması olurmuş. Daha sonra bu üniforma değişince o arma kullanılmamaya başlandığında aynasız sözcüğü de argo sözcüklere girmiş.

Fakat yine internette karşılaştığım diğer bir fikir de bu argonun İngilizceden çevrildiği, orada polislere "Kendi hatalarını asla görmezler," diye aynasız dendiği yönündeydi. Bu doğruysa Onur haklı oluyor o yüzden bunu kabul etmiyorum. Ayrıca İngilizceden birebir çevirmenler yüzünden Türkçeye katıldığı söyleniyorsa da 1899 yılında Ahmet Rasim Bey, torrent ile indirdiği Çılgın Polisler 2 filmine uyarladığı altyazıda mı kullanıyor aynasız lafını ulen?

Uzun lafın kısası, internet üzerinden ulaşabildiğim tek argo sözcükler sözlüğünde de aynasızın anlamı "Hoşa gitmeyen, yakışıksız, çirkin, ters, biçimsiz," olduğundan sırf aynasız dilimize nasıl girmiş, hikayesi neymiş öğrenmek için haftaya kütüphaneye gideceğim. Kesin olarak bilgisi olan varsa da yorumunu beklerim.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Etiketler

2012 (2) absürd (2) Açlık Oyunları (3) Ahmet Hamdi Tanpınar (1) akustik (1) albüm (10) alıntı (39) Alice Harikalar Diyarında (1) Alsancak (1) anı (31) animasyon (5) anime (20) Another Earth (1) apocalypse (1) argo (1) arkadaşlık (4) aşk (1) atar (3) avukatlık (1) Battle Royale (1) benzerlik (2) Big Fish (1) bilimkurgu (7) Bill Fuckin' Murray (1) biyografi (1) blog (13) blues (1) Bob Dylan (1) Bozkırkurdu (1) Bulantı (1) bulaşık (1) Bumblefoot (1) Bunny Munro'nun Ölümü (2) Cate Blanchett (1) Cem Karaca (1) cinsellik (1) çizgi film (3) çizgi roman (4) çocuk (1) dağınık (1) David Bowie (3) David Coverdale (1) De Quincey (1) Deadman Wonderland (1) Death Note (1) Deep Purple (1) Delilah (1) deniz kızı (1) dergi (1) dizi (2) doğa (1) Doomsday Afternoon (1) Dune (1) edebiyat (33) efsane (2) eleman (1) Eurovision (1) ev (2) eylem (1) Eylül (1) Eylül Akşamı (1) fail (3) fare (1) fbkt (1) felsefe (1) festival (1) fikir (1) film (24) Fireball (1) Fish (1) gezi (1) gitar (1) Going to the Run (1) Golden Earring (1) Grave of the Fireflies (1) Grotesk (1) Guguk Kuşu (1) Guy Ritchie (1) günlük (2) haber (1) Hasan Ali Toptaş (1) hayal (1) hayat (2) hayvan (3) Hemingway (1) her şey (1) Hermann Hesse (2) hikaye (1) Hrant Dink (1) hukuk (10) Huzur (1) ilan (2) internet (3) ipucu (1) istemek (1) İzmir (2) Janis Joplin (1) Japon (7) Jean - Paul Sartre (3) Jeux D'enfants (1) Joe Satriani (1) John Cusack (2) John Lennon (1) John Steinbeck (1) Johnny Depp (2) Jon Lord (2) kadın (2) kadınlar günü (1) Kaptan (9) Kara Kitap (1) keçi (1) kedi (3) kısa (2) kızsal (1) Kimi Ni Todoke (1) kitap (33) klişe (1) koltuk (1) komik (6) korku (3) Kuragehime (1) kuş (1) kütüphane (1) Kylie Minogue (1) Last.fm (1) Led Zeppelin (1) Like A Rolling Stone (1) link (18) liste (2) Louis Wain (1) Madımak (1) manga (7) Manga Suyu (2) Marion Cotillard (1) Mars (1) Mary and Max (1) Me And My Bobby McGee (1) mektup (2) Melancholia (1) Memo Tembelçizer (1) mezuniyet (1) mızıka (1) Mike Portnoy (1) mim (1) mitoloji (1) mizah (4) müzik (22) NANA (1) Natsuo Kirino (1) Neil Gaiman (1) Nick Cave (10) notlar (5) Oğuz Atay (2) oha (3) okul (2) One Piece (1) Opeth (1) Orhan Pamuk (1) Oscar (1) oyun (9) Ozzy Osbourne (2) ölüm (4) öneri (4) öykü (6) Pan (1) pearl jam (1) Pet Shop of Horrors (1) Phideaux (1) Pilli Bebek (1) piyano (2) PJ Harvey (1) playlist (2) Pleasantville (1) popüler kültür (1) Procol Harum (1) progressive rock (1) Queen (1) Queens of the Stone Age (1) Radyo Eksen (1) Red Hot Chili Peppers (2) Regina Spektor (1) resim (9) Rilke (1) Robert Plant (1) rock'n roll (6) roman (3) rüya (1) Sabahattin Ali (2) saçma (8) sadakat (1) Samson (1) Samuel Beckett (3) sanat (2) Sandman (1) saygı (1) screenshot (1) senaryo (2) Sevgililer Günü (1) Sherlock Holmes (1) sıkıntı (1) Simone de Beauvoir (2) Sims (3) sinema (1) siren (1) South Park (3) soyad (1) sözlük (2) spoiler (2) Spongebob Squarepants (1) Starkers In Tokyo (1) stop-motion (1) sürpriz (2) şarkı (36) şiir (2) tavsiye (6) The Beatles (5) The Mist (1) The Vampyre of Time And Memory (1) Tim Burton (2) tiyatro (1) Top 5 (1) Toradora (1) Tori Amos (1) TTNet (1) Turhan Selçuk (1) Tutunamayanlar (2) Türkçe (1) Uğur Mumcu (1) Uykusuz (1) vampir (1) veda (2) video (26) Watchmen (2) Whitesnake (1) Winona Ryder (1) Wolf's Rain (1) Woody Allen (1) Y. (16) yalnızlık (1) yarışma (1) Yaşlı Adam ve Deniz (1) Yavuz Çetin (1) yeni yıl (1) Yıldız Tozu (1) yıldönümü (1)